Vừa qua TS. Trịnh Hải Yến, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã có chuyến công tác tới Hồng Kông trong để hoàn thiện nghiên cứu đang thực hiện là:
(i) Consolidation of arbitrations and enforceability of arbitral awards (Gộp các vụ trọng tài và vấn đề hiệu lực thi hành của phán quyết trọng tài); và
(ii) Understanding the Public Policy Exception in Viet Nam’s Arbitration Law and Practice from a Comparative Approach (Làm rõ ngoại lệ chính sách công trong pháp luật và thực tiễn trọng tài của Việt Nam từ cách tiếp cận so sánh)
Trong chuyến thăm Trung tâm Trọng tài Quốc tế Hồng Kông (HKIAC), đại diện của Ban thư ký HKIAC đã trao đổi về quá trình sửa đổi Quy tắc trọng tài HKIAC và quy định dành cho giải quyết các tranh chấp phức tạp. Tranh chấp liên quan tới nhiều bên, nhiều hợp đồng tại HKIAC rất phổ biến. Cụ thể 388 vụ trọng tài được đệ trình lên HKIAC năm 2025 liên quan tới tổng số 1233 bên và 578 hợp đồng với gần một nửa trong số đó có nhiều bên hoặc nhiều hợp đồng. Thực tiễn gộp các tranh chấp theo nhiều hợp đồng, bổ sung bên tranh chấp và gộp các vụ trọng tài được thực hiện thường xuyên tại Trung tâm. Các yêu cầu gộp các vụ trọng tài có tỉ lệ thành công cao, ví dụ như 12 trong số 14 yêu cầu gộp năm 2025 đã được chấp thuận.

TS. Trịnh Hải Yến cũng có những trao đổi chuyên sâu với bà Kim Rooney, Trọng tài viên, Luật sư, Hoà giải viên, Rede Chambers về gộp các vụ trọng tài cũng như thực tiễn giải quyết yêu cầu huỷ hay công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài tại Hồng Kông. Áp dụng Điều 34 của Luật mẫu UNCITRAL về Trọng tài Thương mại Quốc tế, được đưa vào pháp luật trọng tài Hồng Kông (Section 81, Cap. 609), Toà án Hồng Kông rất hiếm khi ban hành quyết định huỷ phán quyết trọng tài, ví dụ năm 2025 tất cả 14 đơn yêu cầu đều không thành công và chỉ có một trong tổng số 16 đơn yêu cầu năm 2024 được chấp thuận. Về công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài, các quy định của Công ước New York năm 1958 về công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài được chuyển hoá vào pháp luật trọng tài của Hồng Kông (Sections 87–91, Part 10, Cap.609). Tỉ lệ thành công của của các đơn yêu cầu cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài tại Hồng Kông rất cao. Việc viện dẫn ngoại lệ chính sách công ở cả các trường hợp huỷ hay công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài đều được giải thích hẹp.
Ngoài ra, trong khuôn khổ chuyến công tác này, TS. Trịnh Hải Yến đã tham gia chấm các vòng thi tại cuộc thi diễn án Willem C. Vis East Moot lần thứ 23 về trọng tài thương mại quốc tế và Công ước của Liên hợp quốc về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế (CISG) và dự các vòng thi của đội thi đến từ Học viện Ngoại giao.

Đội thi đại diện cho Học viện Ngoại giao bao gồm các sinh viên Lý Thị Minh Anh, Lưu Thị Thảo Trang, Đặng Linh Anh, Nguyễn Vũ Ngọc Mai, Hà Phương Linh, Hoàng Thủy Phương và Đặng Minh Ngọc
Cuộc thi năm nay thu hút hơn 160 đội thi với hơn 1000 sinh viên từ các trường luật trên thế giới. Các vấn đề được tranh tụng trong Cuộc thi là: (i) áp dụng Quy tắc trọng tài SIAC năm 2016 hay năm 2025; (ii) vấn đề yêu cầu cung cấp thông tin về thoả thuận hỗ trợ tài chính với bên thứ ba; (iii) miễn trừ trách nhiệm theo điều khoản về bất khả kháng trong hợp đồng mua bán hàng hoá và theo Điều 79 của CISG; và (iv) vấn đề bồi thường thiệt hại khi hợp đồng bị hủy và bên bị vi phạm thực hiện giao dịch thay thế theo Điều 75 của CISG.

Ban giám khảo cùng các đội dự thi